شستن مرده چگونه است؟

شست‌وشوی میت یا غسل میت، یکی از واجبات در دین اسلام است که پس از فوت فرد باید انجام شود. این کار نه تنها به عنوان یک عمل دینی و عبادی محسوب می‌شود، بلکه از نظر بهداشتی نیز اهمیت زیادی دارد. در این مقاله، به بررسی مراحل شست‌وشوی میت پرداخته و به جزئیات مختلف آن از جمله اصول و احکام شرعی خواهیم پرداخت. همچنین نقش خانواده و دیگر افراد در این فرآیند و چگونگی انجام آن با توجه به دستورات اسلامی مورد بحث قرار خواهد گرفت.

اهمیت غسل میت در اسلام

در روایات اسلامی آمده است که شستن میت به معنای پاک‌سازی بدن از هر گونه آلودگی‌های دنیوی و آماده‌سازی او برای سفر آخرت است.

احادیث درباره غسل میت

امام رضا(ع):

امام رضا(ع) درباره غسل میت فرمودند: علّت غسل دادن میّت این است که بدین وسیله پاک و نظیف شده و از آلودگی‌‏هاى امراض و آنچه در هنگام بیمارى به او رسیده پاکیزه ‏گردد؛ چه آن‌که انسان بعد از مرگ با فرشتگان و اهل آخرت ملاقات می‌‏کند؛ لذا مستحب است وقتى بر خداى عزّ و جلّ و اهل طهارت وارد می‌‏گردد و آنها وى را مسّ نموده و او نیز با آنها تماس پیدا می‌‏کند، پاک و نظیف باشد و با طهارت به خدا توجّه نماید و از حضرتش خواسته خود را طلب کند و بخواهد که شفاعت شفیعان را در حقّ او بپذیرد.

امام باقر(ع):

راوی می‌گوید، از امام باقر(ع) پرسیدم: براى چه مُرده را غسل می‌‏دهند و براى چه غسل دهنده باید غسل کند؟ حضرت فرمودند: مرده را غسل می‌‏دهند براى این‌که جنب است و دیگر آن‌که چون با فرشتگان ملاقات می‌‏کند باید پاک باشد و همچنین غسل دهنده میّت نیز چون با مؤمنان ملاقات می‌‏کند لازم است غسل کند تا با طهارت با ایشان مواجه شود.

امام صادق(ع):

امام صادق(ع) فرمود: «کسى که جنازه مؤمنى را غسل دهد و حقّ امانت را درباره او ادا کند، خداوند او را می‌آمرزد». راوى پرسید: چگونه حق امانت را ادا کند؟! آن‌حضرت فرمود: «آنچه را که می‌بیند، فاش نکند».

شرایط و آداب غسل میت

برای انجام غسل میت، شرایط و آداب خاصی وجود دارد که باید رعایت شود. این شرایط نه تنها شامل دستورات شرعی بلکه شامل اصول بهداشتی و اخلاقی نیز می‌شود.

۱. جنسیت شخص غسل‌دهنده

یکی از مهم‌ترین شرایط غسل میت این است که شخصی که میت را غسل می‌دهد باید از همان جنسیت میت باشد. یعنی اگر میت مرد است، باید مردان او را غسل دهند و اگر میت زن است، زنان باید این وظیفه را بر عهده بگیرند. تنها در مواردی که همسر قانونی میت حاضر باشد، او می‌تواند همسر خود را غسل دهد.

۲. نیت غسل

غسل میت مانند دیگر اعمال عبادی نیاز به نیت دارد. نیت به این معناست که غسل‌دهنده باید قصد کند که این عمل را برای رضایت خداوند و به‌جا آوردن واجب شرعی انجام دهد.

۳. ترتیب در غسل

غسل میت باید به ترتیب خاصی انجام شود که در ادامه به توضیح آن خواهیم پرداخت. هر مرحله از غسل باید به دقت انجام شود تا عمل غسل به‌درستی و طبق دستورات شرعی به انجام برسد.

مراحل شست‌وشوی میت

شست‌وشوی میت یا غسل میت دارای سه مرحله اصلی است که هر کدام از این مراحل با استفاده از آب خالص انجام می‌شود. این مراحل به ترتیب عبارتند از:

۱. غسل اول: با آب سدر

در اولین مرحله از غسل، باید بدن میت با آبی که در آن کمی سدر (برگ درخت سدر که پودر شده) حل شده باشد، شسته شود. سدر به عنوان یک ماده طبیعی و پاک‌کننده در نظر گرفته می‌شود و نقش مهمی در پاک‌سازی و تطهیر بدن میت دارد.

۲. غسل دوم: با آب کافور

در مرحله دوم، باید بدن میت با آبی که کمی کافور در آن حل شده باشد، شسته شود. کافور به دلیل خاصیت ضدعفونی‌کنندگی و معطر بودن، در این مرحله به کار می‌رود.

۳. غسل سوم: با آب خالص

در آخرین مرحله، بدن میت باید با آب خالص شسته شود. این آب نباید حاوی هیچ ماده دیگری باشد و باید به‌طور کامل بدن را پاک کند. این مرحله نشان‌دهنده اتمام شست‌وشوی میت و آماده‌سازی او برای دفن است.

نکات مهم در غسل میت

هنگام شست‌وشوی میت، باید به نکات و اصول خاصی توجه شود تا این عمل به درستی و با احترام انجام شود. در ادامه به برخی از این نکات اشاره خواهیم کرد:

۱. پوشاندن عورت

یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید هنگام غسل میت رعایت شود، پوشاندن عورت میت است. عورت میت باید حتی در هنگام شست‌وشو نیز پوشیده بماند و تنها قسمت‌هایی از بدن که نیاز به شست‌وشو دارند، باز شوند.

۲. رعایت احترام به میت

احترام به میت در تمام مراحل غسل بسیار اهمیت دارد. کسانی که میت را غسل می‌دهند باید با دقت و آرامش این کار را انجام دهند و از هرگونه بی‌احترامی یا عجله در انجام مراحل خودداری کنند.

۳. استفاده از دستکش و لوازم بهداشتی

به دلیل رعایت بهداشت و جلوگیری از انتقال هرگونه بیماری احتمالی، کسانی که وظیفه شست‌وشوی میت را بر عهده دارند باید از دستکش و لوازم بهداشتی استفاده کنند. همچنین، بعد از اتمام غسل، محیط و ابزار مورد استفاده باید به‌خوبی ضدعفونی شوند.

مستحبات غسل میت

غسل دادن میت، علاوه بر واجبات، مستحباتی نیز دارد که انجام آن‌ها ثواب بیشتری را به همراه دارد. برخی از این مستحبات عبارتند از:

• محل مناسب: بهتر است میت را روی جای بلندی مثل تخت یا سکو قرار دهیم تا کار غسل راحت‌تر باشد.
• جهت قبله: میت را رو به قبله قرار دهیم.
• شروع از بالا: هنگام درآوردن لباس، از طرف پاها شروع کنیم.
• محل سایه‌دار: غسل را در جایی سایه‌دار مانند زیر سقف یا چادر انجام دهیم.
• شروع از راست: در هر سه مرحله غسل، از سمت راست سر شروع کنیم.
• مکان غسل‌دهنده: غسل‌دهنده بهتر است در سمت راست میت بایستد.
• خشک کردن بدن: بعد از تمام شدن غسل، بدن میت را با پارچه تمیز خشک کنیم.

کفن کردن میت

پس از اتمام غسل، میت باید در کفن پیچیده شود. کفن سفید باید شامل سه تکه باشد: “لنگ”، “پیراهن” و “سرتاسری”. این پارچه‌ها باید تمیز و از جنس مناسب (معمولاً پنبه) باشند. کفن کردن میت نیز به عنوان بخشی از مراسم تدفین و تکریم او اهمیت ویژه‌ای دارد و باید با دقت و احترام انجام شود.

اهمیت غسل میت در آموزه‌های دینی

غسل میت در آموزه‌های دینی اسلامی جایگاه ویژه‌ای دارد. این عمل نماد پاک‌سازی و تطهیر بدن قبل از دفن است و نشان‌دهنده آماده‌سازی فرد برای ورود به دنیای دیگر و ملاقات با خداوند است.

نتیجه‌گیری

شست‌وشوی میت یا غسل میت یکی از واجبات مهم در دین اسلام است که به منظور پاک‌سازی و تطهیر بدن فرد متوفی انجام می‌شود. این عمل که شامل سه مرحله شست‌وشو با آب سدر، آب کافور و آب خالص است، نشان‌دهنده احترام و توجه به فرد در گذر از این دنیا به دنیای دیگر است. سایت جنت نوین با ارائه این مقاله تلاش دارد تا آگاهی شما را در این زمینه افزایش دهد و نکات مهمی را که در هنگام غسل میت باید رعایت شود، برای شما توضیح دهد.

با رعایت اصول و احکام شرعی و توجه به جزئیات مهم، می‌توان این عمل را به‌درستی و با احترام انجام داد و فرد متوفی را با پاکی و خلوص به خاک سپرد.